Chân Như Quan (Đại Thừa PG Tư Tưởng Luận)

khuclunglinh

Moderator
Staff member
Tham gia
26 Thg 12 2017
Bài viết
3,520
Điểm tương tác
856
Điểm
113
kính thày VQ 1 ly trà [smile]

* vẫn câu nói đó ... [smile]

Thế giới con người ngày nay đã tiến bộ vượt bậc hơn nhiều ngàn năm trước .. 1 trong những lĩnh vực tiến bộ đó .. là khoa học về Bộ Não của Con Người

(1) Sự Kiểm Chứng của Khoa Học về Cái Tôi Hình Thành Ở trong Tôi [smile]

Cũng giống như quan điểm của đức Phật, Ngài Long Thọ, Mã Minh .. thì vấn đề ở trong mỗi thân tâm của chúng ta có 1 CÁI TÔI .. những CÁI TÔI được hình thành theo 1 quy luật nào đó

- chẳng hạn như trong Kinh Nguyên Thủy, đức Phật nói tới sự hình thành của tự ngã do duyến khởi .. hình thành NỘI SẮC, 1 CÁI TÔI, NHỮNG CÁI TÔI .. do Vô Minh, Hành, Thức, Lục Nhập, Xúc Thọ Ái Thủ Hữu --> SANH [smile] hình thành

- rùi khi tới ngài Long Thọ Mã Minh .. thì họ lại quan sát cấu trúc của những cái tôi đó được hình thành như thế nào ... chứa đựng ở đâu (tạng thức) .. những quy luật hình thành do cấu trúc tâm trí (sắc pháp, danh pháp) đã được tạo nên (mạt na) làm thành những thói quen của tập khí, quán tính của tư duy, tư tưởng

thì các nhà Khoa Học về bộ não cũng vậy ... có 1 chương trình gọi là Ted Talks trong đó người ta tìm đến những chuyên gia hàng đầu về các lãnh vực mỗi năm 1 lần nói về những vấn đề, khám phá tiêu biểu của nhân loại thời nay .. thì trong đó cũng có 1 số người nói về CÁI CON NGƯỜI BÊN TRONG "BỘ NÃO" ... giống như là giáo lý, giáo môn phật giáo đã được nói tới 1 cách tổng quan, chi tiết từ mấy ngàn năm trước


(a) Tâm Lý Vật Lý Hình Thành ---> có thể Tan Rã


Đây là 1 nhà khoa học về tâm trí ... ông miêu tả vấn đề CÁI TÔI được hình thành qua hệ thống thần kinh .. và 1 số trường hợp tiêu biểu:

Trường Hợp 1: 1 bịnh nhân bị tai nạn, ... 1 phần hệ thống thần kinh liên quan tới hình ảnh bị hư hoại .. nhưng phần hệ thống thần kinh về âm thanh thì còn nguyên xi [smile]

rút cuộc .. anh ta khi NÓI ĐIỆN THOẠI thì nhận ra MẸ .. .người thân

còn khi GẶP MẶT đối diện với MẸ, người thân .. thì anh ta nói: CÁI BÀ NÀY GIẢ MẸ TÔI [smile] ... có nghĩa là giống mà không phải


Trường Hợp 2: Ông miêu tả 1 số bịnh nhân bị tan nạn .. khiến cho bị hư mất 1 cánh tay, 1 bàn chân .. 1 số bộ phận trong thân thể .. nhưng hệ thần kinh, cảm nhận của cáI TÔI được hình thành bởi cái TAY, BÀN CHÂN .. bộ PHẬN trong cơ thể đó vẫn còn [smile]

đó cũng là lý do .. nếu có 1 cánh tay giả được cấu tạo tinh vi có thể nghe lời sai khiến của hệ thần kinh .. thì người đó lại có thể có 1 cánh tay mới [smile] .. điều khiển được như thường [smile]

nhưng trong trường hợp này .. sự mâu thuẫn giữa cái CÁNH TAY đã MẤT và cái CÁNH TAY vẫn còn khiến người ta bị ám ảnh .. và cảm thấy đau đớn ..

ông miêu tả đưa bịnh nhân .. đến sự trị liệu .. để anh ta nhìn thấy sự điều khiển cái CÁNH TAY đã mất của mình .. nhìn thấy nó .. thấy đúng ... rùi lại sai .. thấy mà không điều khiển được .. rùi từ từ .. qua sự điều chỉnh HÌNH ẢNH, CẢM GIÁC của cái CÁNH TAY đã mất đó TAN BIẾN, TAN RÃ

những cơn đau về cánh tay đã mất .. không còn nữa [smile]


(b) Tìm Cái Tôi Trong Tôi


1 triết gia người Anh, Julian Baggin, miêu tả hành trình đi tìm ĐỊNH NGHĨA cái TÔI .. và cuối cùng ông cũng tìm tới bộ óc .. hệ thần kinh [smile]

và ông miêu tả vấn đề của việc tìm kiếm CÁI TÔI ... tư tưởng, quan niệm .. thói quen , tánh khí của con người .. và cuối cùng ông nhận ra .. SỰ TAN HỢP của những CÁI TÔI ... biến đổi của cái TÔI .. 1 cách kì diệu .. xảy ra ở trong tâm trí, bộ não của mỗi người

chỗ đặc biệt là ông miêu tả vấn đề NHÌN THẤY SỰ TAN HỢP đó như là 1 GIẢI THOÁT .. 1 hướng đi về giải thoát (liberation)

vấn đề này cũng giống như ông Phật đã từng quan niệm và nêu ra trong các kinh Nguyên Thủy cả mí ngàn năm trước khi ông đề ra hệt thống các Thứ Đệ Định

(i) mà ngay từ giải thoát thứ nhất ... --> Sơ Thiền Sắc Giới --> theo định nghĩa là sự thoát khỏi "cái cuộc sống ở thế giới này" ... tới 1 cõi khác ... và sự giải thoát đó .. nhờ sự TẬP TRUNG của tâm trí theo 1 quy trình nhất định [smile]


(ii) ... sự giải thoát (liberation) đó .. càng ngày càng lớn ... cho tới khi tới cõi Vô Sắc Giới .. thì cái KHÔNG GIAN GIẢI THOÁT trở thành RỘNG LỚN BAO LA (limitless space - không vô biên xứ) ... KHÔNG GIAN RỘNG LỚN bao la cho cả NHẬN THỨC (limitless perception - thức vô biên xứ ) ... và tới luôn cả không gian (không tưởng, không phi tưởng ... beyond thought and non-thought)


và cuối cùng .. nhà triết học người Anh này ... lại trích lại 1 đoạn kinh Pháp Cú ... về Ý THỨC ... sự sáng sủa của Ý THỨC đối với con người bên trong (con người ở trong Mạt Na .. và A Lại Đa ....)

Người trị thủy dẫn nước,

kẻ làm tên nắn tên;

người thợ mộc uốn gỗ,

bậc trí --> nhiếp --> tự thân - Pháp Cú, đoạn 80



(c) Chúng Ta Giống Nhau ... hay Khác Nhau ? [smile]

Là con người ... thì ai cũng có bộ não .. có hệ thống thần kinh .. và có nhiều quy luật của BỘ NÃO ... rất là GIỐNG NHAU ...

GIỐNG NHAU tới độ .. 1 người có thể dùng SỰ ĐIỀU KHIỂN CÁNH TAY của MÌNH .. --> để điều khiển CÁNH TAY của 1 người khác


trong thí dụ này .. 1 nhà khoa học về bộ não làm 1 thực nghiệm trong đó ...

ông sử dụng những tín hiệu điều khiển cánh tay của 1 cô gái .. để điều khiển cánh tay của 1 người khác .. đóng mở bàn tay .. điều khiển cánh tay [smile]

cho nên ... vậy đó ... CHÚNG TA khác nhau hay là KHÁC NHAU ? ở trong những quy luật ... vốn thường có của hệ thống hình thành tư tưởng, phản ứng, tư duy ... vv. [smile]

cho nên .. nếu có sự giống nhau .. thì cũng có người quan sát được ...

- như ông Phật Thích Ca đã quan sát được một số những quy luật về TỰ NGÃ .. cái TÔI ở trong tôi

- như Phật Giáo Đại Thừa phát triển dựa trên nền tảng đó .. đi sâu hơn về THÂN TÂM của những CÁI TÔI đó .. ở trong PHẦN BÊN TRONG của Ý THỨC --> MẠT NA và A LẠI DA THỨC ...

- và cũng như các nhà khoa học hiện đại .. từng bước đi trên con đường học hỏi ... và khám phá .. không ngừng nghỉ [smile]

KLL
 

vienquang6

Ban Cố Vấn Chủ Đạo Diễn Đàn - Quyền Admin
Staff member
Tham gia
6 Thg 2 2007
Bài viết
6,834
Điểm tương tác
1,911
Điểm
113
2) Chân-như quan của các phái tiểu thừa.

Người đem cái tư tưởng Chân-như tiềm tàng trong Nguyên thủy Phật Giáo mà khai thác, phát triển là Đại Thừa Phật Giáo. Vì muốn thuyết minh cái chân tinh thần của Phật tiềm tàng trong các kinh điển nguyên thủy mà Đại Thừa được phát động và thành lập, bởi vậy Chân-như là một vấn đề dĩ nhiên phải được đưa ra để nghiên cứu. Nhưng nếu đứng về phương diện văn hiến mà nhận xét, thì đến đây ta thấy vẫn còn một giai đoạn để làm tiêu chuẩn cho Đại Thừa: đó là giáo lý của phái Tiểu Thừa.

Tiểu Thừa Phật Giáo tuy kế thừa Nguyên thủy Phật Giáo, nhưng vì trung thực thái quá cho nên về hình pháp cũng như về giáo lý một, nhất khái đã trở thành chủ nghĩa hình thức, đặc biệt về sự tổ chức giáo lý đã lấy sự cấu tạo một nền thần học cực kỳ phiền toái làm điển đắc ý (sau Phật nhập diệt một trăm năm chia thành Thượng-toạ-bộ và Đại-chúng-bộ, sau Phật nhập diệt từ hai đến ba trăm năm tất cả đã có tới mười tám bộ phái, đó là theo các sử sách còn truyền lại).
(Chánh Văn)
 

vienquang6

Ban Cố Vấn Chủ Đạo Diễn Đàn - Quyền Admin
Staff member
Tham gia
6 Thg 2 2007
Bài viết
6,834
Điểm tương tác
1,911
Điểm
113
2) Chân-như quan của các phái tiểu thừa. (tt)

Do đó, vấn đề Chân-như tư tưởng tuy không phải đề mục luận cứu của các vấn đề khác, nhưng bất cứ vấn đề nào có liên quan đến nó ma không được khảo sát qua thì quyết không thể nào thấu triệt được nó. Và Vô-vi-pháp là đề mục rất quan hệ với nó, nhất là vấn đề này đã được Đại-chúng-bộ triển khai một cách triệt để.

Về vạn hữu, Phật Giáo chia làm hai loại: Hữu-vi-pháp và Vô-vi-pháp.

Hữu-vi-pháp có sinh diệt chuyển biến. Vô-vi-pháp vắng lặng bất biến. Song Tiểu Thừa Phật Giáo, lúc đầu coi hai loại này đồng thời tồn tại, ngoài Hữu-vi-pháp không thể có Vô-vi-pháp biệt lập tồn tại. Chẳng hạn như Thuyết-nhất-thiết-Hữu-bộ của Thượng-toạ-bộ-hệ, căn cứ vào luận Câu-Xá, chia vạn hữu thành bảy mươi lăm loại, trong số đó, bảy mươi hai loại thuộc Hữu-vi-pháp, còn ba loại kia (Trạch-diệt-vô-vi, Phi-trạch-diệt-vô-vi, Hư không-vô-vi) thuộc Vô-vi-pháp.
(Chánh Văn)
Phần Thảo luận:
+ Hữu vi Pháp nghĩa là các Pháp do nhân duyên hòa hợp mà có. Là Pháp Thế gian có Sanh diệt.

+ Vô Vi Pháp là Pháp Xuất Thế Gian Niết Bàn.
 

vienquang6

Ban Cố Vấn Chủ Đạo Diễn Đàn - Quyền Admin
Staff member
Tham gia
6 Thg 2 2007
Bài viết
6,834
Điểm tương tác
1,911
Điểm
113
2) Chân-như quan của các phái tiểu thừa. (tt)

Như vậy, Vô-vi là chân tướng của vạn hữu, và đối với tư tưởng Chân-như pháp-tính, nó không có quan hệ nào đặc biệt cả, còn đối với các hiện tượng nó chỉ chiếm một địa vị ẩn tàng mà thôi. Nhưng đến Đại-chúng-bộ thì quan niệm về Vô-vi-pháp cũng dần dần được khoáng trương. Nghĩa là trong cái pháp tắc sinh sinh động, biến hoá không ngừng của Hữu-vi-pháp, nhưng nhiên nó vẫn có một quan hệ bất biến.

Nếu nhận xét theo Dị-Bộ-Tôn-luận thì Thượng-toạ-bộ lập thành ba Vô-vi, Đại-chúng-bộ thành chín Vô-vi, tức là: Trạch-diệt-vô-vi, Phi-trạch-diệt-vô-vi, Hư-không-vô-vi, không-vô-biên-xứ-vô-vi, Thức-vô-biên-xứ-vô-vi, Vô-sở-hữu-xứ-vô-vi, Phi-tưởng-phi-phi-tưởng-xứ-vô-vi, Duyên-khởi-chi-tính-vô-vi, và Thánh-đạo-chi-tính-vô-vi.
Còn vấn lấy tứ Vô sắc làm vô-vi biến Tứ-vô-sắc-định thành cảnh giới mà nếu đứng về phương diện biến hoá mà nói, tuy là hữu-vi nhưng cái nguyên lý làm cho Tứ-vô-sắc-định được gọi là Tứ-vô-sắc định nếu truy cứu đến nguyên ủy thì thật ra nó đã phát xuất từ một cái gì bất biến, bất động.
(Chánh Văn)
 

vienquang6

Ban Cố Vấn Chủ Đạo Diễn Đàn - Quyền Admin
Staff member
Tham gia
6 Thg 2 2007
Bài viết
6,834
Điểm tương tác
1,911
Điểm
113
2) Chân-như quan của các phái tiểu thừa. (tt)

Lại nữa, Duyên-khởi-chi-tính và Thánh-đạo-chi-tính cũng tức là pháp tắc Duyên-khởi pháp tắc sự thực và pháp tắc lý tưởng giới giải thoát đã nói ở trên, đồng thời tuy là tư tưởng của Phật Giáo Nguyên thủy, song chỉ là vấn đề triển khai mà thôi. Duy có điểm đặc biệt là: Hoa Địa-Bộ tuy thuộc về Thượng-toạ-bộ-hệ, nhưng cách lập pháp lại chịu rất nhiều ảnh hưởng của Đại-chúng-bộ.

Nhận xét theo Tôn-Luân-luận cũng vậy, Hoá-Địa-bộ cũng lập thành chính Vô vi : Trạch-diệt-vô-vi,cho đến lại lập ra Thiện-Pháp-Chân-như, Bất-thiện-pháp-chân-như, Vô-ký-pháp Chân-như, Đạo-chi-Chân-như, và Duyên-khởi-Chân-như.

Từ Tứ-bất-động-Vô-vi thứ tư, sau đến Duyên-khởi Chân-như và Đạo-chi-Chân-như thì đại khái cũng giống với chính Vô-vi của Đại-chúng-bộ. Song cái đặc sắc của Hoá-Địa-Bộ là căn cứ vào pháp tắc nhân quả bất biến và tất nhiên mà lập nên ba Vô-vi Thiện Ác và Vô-Ký.

Trở lên tuy theo tài liệu của Dị-Bộ-Tôn-Luân-luận, nhưng nếu nghiên cứu và so sánh tài liệu này với giáo lý của các phái Tiểu Thừa, khảo sát sử liệu của Nam-truyền-Luận-Sự (kathavatthu) thì ta thấy tài liệu rất dồi dào mà điểm rất thú vị là: tuy căn cứ vào Luận-Sự, nhưng dựa vào Chân-như quan để lập ra các loại Vô-vi, thì tóm lại, lại thuộc về Đại-chúng-bộ, đặc biệt là chủ trương của Án-Đạt-La-phái (Andhaka), Bắc-Đạo-phái (Uttarapathaka), Đông-sơn-bộ (Pubbaseliya)v.v. (lúc Hoá-Địa-bộ cũng gia nhâp, như trên đã nói, Hoá-Địa-bộ chịu ảnh hưởng của Đại-chúng-bộ rất sâu).

Ở đây nếu đề cập đến tất cả thì tóm lại, thuyết chính Vô-vi của Đại-chúng-bộ hay Hoá-Địa-bộ, tuy có chủ trương phân tán, nhưng trên toàn bộ thì từ trước chưa thấy có một sự kiện nào được thêm thắt vào cả.

Chẳng hạn trước kia tuy có Duyên-khởi-Chân-như, nhưng Tứ-đế-Chân-như kết hợp cả hai, song đến đây Hoá-Địa-bộ lại chủ trương Tứ-đế-Chân-như (Cattarisaccaniasamkhataniti -KA63). Nghĩa là Khổ,Tập,Diệt, Đạo biểu thị cái quan hệ toàn nhất và thường hằng bất biến. Đứng trên lập trường nầy ta có thể giải thích như sau: muốn đem pháp tắc thực tế và pháp tắc lý tưởng kết hợp thành một nguyên lý duy nhất.
(Chánh Văn)
 

vienquang6

Ban Cố Vấn Chủ Đạo Diễn Đàn - Quyền Admin
Staff member
Tham gia
6 Thg 2 2007
Bài viết
6,834
Điểm tương tác
1,911
Điểm
113
2) Chân-như quan của các phái tiểu thừa. (tt)

Lại nữa, trước tuy có ý niệm về Chân-như quan thuộc loại này vẫn chưa thấy biểu hiện rõ rệt. Nếu nói theo phái Luận-Sự thì ngay trong phái Tiểu Thừa cũng có chủ trương thuyết đó. Chủ trương của Bắc-Đạo-Phái lập luận thế này : Tất cả pháp Chân-như đều là Vô-vi (Sabbabhammanan tathataasamkha tati K. V. 195).

Thí dụ cây thông, cây trúc chính nó là vật biến hoá, nhưng cái quan niệm về cây thông, cây trúc thì bất biến. Do ý nghĩa đó mà trong Luận-Sự cho nó là một Chân-như. Nói theo nghĩa hẹp của Chân-như quan thực thể thì có thể cho quan niệm trên gần với tưởng pháp của Đại Thừa.

Như vậy, dù căn cứ vào Tôn-Luân-luận, hay căn cứ vào Luận-Sự, các phái Tiểu Thừa, nhất là các phái thuộc Đại-chúng-bộ-hệ, đã hấp thụ tinh thần của Phật Giáo Nguyên thủy liên quan đến các pháp Vô-vi, khai thác các loại Chân-như-quan,hoặc đứng về mặt pháp tắc, hoặc đứng về mặt quan hệ, hoặc dựa vào điểm thực tính để phát hiện cái quy luật sinh diệt biến hoá của thế giới, hay muốn từ cái căn để của nó mà phát hiện cái thực -thể bất sinh bất diệt.

Dĩ nhiên trong đó thay vì nói cái căn để của hiện tượng thì lại nói đối với ý nghĩa Vô-vi tịnh tồn của hiện tượng cũng có, và mặc dầu vậy, cái phạm vi của Vô-vi sau đã dần dần mở rộng thêm, do đó không bao lâu Vô-vi chính có tuy bất động, nhưng vẫn chứa đựng ý nghĩa về nguyên lý làm cho nó biến động để rồi sau này đã trở thành tài liệu đầu tiên của triết học Chân-như quan.

Song có một điều chưa được thoả mãn là một mặt lập nên các loại Chân-như, mặt khác vẫn chưa thấy có một ý tưởng thâu tóm tất cả những ý tứ đó để tạp thành một Chân-như căn bản độc nhất vô nhị. Đứng trên cái lý tưởng Nhất-Thừa-Pháp của chư Phật, thì dù theo giáo lý của Phật Giáo Nguyên thủy, hay theo yêu cầu thống nhất của lòng người, điểm này không thể không làm cho người ta bất mãn.

Đương nhiên, nếu nhận xét theo Tôn-Luân-luận, hay Luận-Sự, ta thấy gần như đã dần dần tiến tới việc thành lập một Chân-như thống nhất. Đại-chúng-bộ hầu hết lập ra bốn Vô-sắc Vô-vi, đến Hoá-Địa-bộ thì lại tập hợp thành một Bất-động Vô-vi duy nhất (Thiện-Pháp, Bất-thiện-pháp, Vô-ký-pháp ba Chân-như.

Theo Từ-Ân thì đó là Tam Thể Nhất Lý). Cũng như Đông-Sơn-Bộ thống nhất Duyên-khởi-chi-tính và Thánh-đạo-chi-tính làm thành Tứ-đế-Vô-vi. Điểm này rất rõ ràng, tuy nhiên đó chỉ là sự thống nhất bộ phận chứ vẫn chưa đạt đến sự thống nhất toàn bộ.

Như vậy, đến Đại-chúng-bộ Chân-như quan tuy đã được thuyết minh rất rõ ràng, nhưng nếu đứng về phương diện Hình-nhi-thượng-học mà nhận xét thì vẫn còn nhiều điểm chưa đề cập tới. Muốn đem thống nhất tất cả về mặt triết học, đó là Chân-như quan của triết học Đại Thừa mà kinh Lăng-Già hoặc Khởi-Tín-Luận đã đạt đến tuyệt đỉnh đó. Còn Chân-như quan của Bát-Nhã thì thật đã được thành hình giữa khoảng từ Chân-như quan của các bộ phái cho đến Chân-như quan của Đại Thừa Khởi-Tín-Luận.
(Chánh Văn)
 
Bên trên